Amper aandacht cybersecurity in verkiezingsprogramma's

9 februari 2017

Het is zorgelijk dat politieke partijen nauwelijks oog hebben voor een toekomst waarin nieuwe technologie de levens van burgers zal beïnvloeden. Terwijl dit juist het moment is, stellen deskundigen met verstand van innovatiebeleid. Banen veranderen ingrijpend door robotisering, het risico op cyberaanvallen neemt toe en door platformen als Airbnb en Uber worden de spelregels in de bestaande markten op zijn kop gezet.

In de verkiezingsprogramma's van de partijen blijft het hierover nagenoeg stil. Ook wordt er te weinig gesproken over hoe innovatie kan worden ingezet om maatschappelijke problemen, zoals de vergrijzing, aan te pakken. Hoe kinderen moeten worden opgeleid of hoe het midden- en kleinbedrijf de strijd tegen bedrijven die drijven op big data kan aangaan.

‘Het is twee voor twaalf’

'De langetermijnvisie ontbreekt', zegt Bart Schermer, partner bij Considerati, een Amsterdams adviesbureau dat zich richt op digitale vernieuwing. 'Dat is zorgelijk. Het is niet direct nodig een oplossing te hebben. Innovatie is onzeker. Maar de kansen en risico's van technologie moet je wel voor ogen hebben. We moeten er niet pas over nadenken als er brand uitbreekt.'

‘Het is echt twee voor twaalf’, zegt Madeleine de Cock Buning, hoogleraar intellectueel eigendom aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in disruptieve technologieën. ‘De regelgevers moeten hier nu over nadenken. Als de technologieën er zijn is het te laat.'
Volgens de Cock Buning moeten de partijen beseffen dat burgers zich ook zorgen maken. Dat zij zich afvragen of ze hun bejaarde ouders aan een robot kunnen toevertrouwen, of een zelfrijdende auto wel veilig is en of ze worden gehackt.

Niet genoeg
De meeste partijen raken innovatie wel aan, zo zien ook de deskundigen. Ze hebben een innovatieparagraaf waarin ze vinden dat het topsectorenbeleid moet worden hervormd, er meer financiering voor het midden- en kleinbedrijf moet komen of er hulp voor de start-ups of regionale bedrijven moet komen. En verder heeft een enkeling aandacht besteed aan privacy en cybersecurity.

Maar dat is niet genoeg, vindt Erik Stam, hoogleraar economie aan de Universiteit Utrecht met als een van zijn aandachtspunten innovatiebeleid. Een innovatieparagraaf is te beperkt. 'Als we naar de maatschappelijke gevolgen van innovatie kijken, is het eigenlijk misplaatst om alleen een innovatieparagraaf te hebben. Partijen moeten een visie hebben. Wat is het sociale vangnet voor Uber-chauffeurs? Technologische vernieuwing en de gevolgen zou er in het hele verkiezingsprogramma vanaf moeten spatten.’

Ministerie van Technologie
Dat laatste is alleen gelukt in het programma van D66, constateert Bart Pegge, die als hoofd public affairs bij Considerati de programma's analyseerde. Vier thema’s lagen daarbij onder de loep: veroudering, gezondheidszorg, energie en klimaat. Bij D66 komen die door het hele programma terug. Verder gaan de democraten in op aansprakelijkheid voor softwarebouwers, privacy en pleiten ze voor een digitale driehoek waar ministeries van Binnenlandse Zaken, Veiligheid en Justitie en Economie en Technologie overleggen over technologie en internetbeleid.

'Ook bij D66 zie je de worsteling', aldus Pegge. 'Concrete oplossingen voor de lange termijn zijn er ook bij hen niet. Maar ze gaan er wel meer naar op zoek. Ze hebben een open blik naar de toekomst. Daar kunnen andere partijen zeker een voorbeeld aan nemen.'

Volgens D66-Kamerlid Kees Verhoeven is er altijd een incubatietijd voordat het een 'nieuw' onderwerp op de agenda komt. Innovatiespecialist Frans Nauta, oprichter van de denktank Nederland Kennisland, is het daarmee eens. 'Tien jaar geleden kwam het woord ‘innovatie’ in niet een programma voor. Dus ik ben best tevreden met dit resultaat.'
Schermer ziet dat toch anders: 'Ik lees vooral kortetermijnoplossingen. Met het grote risico dat straks snel iets wordt gereguleerd zonder naar het bredere probleem te kijken. Dat ging ook zo bij de Cookiewet.'

 

https://fd.nl/economie-politiek/1186433/amper-plaats-voor-robots-en-cybersecurity-in-verkiezingsprogramma-s