Rfid-chip ongevraagd in kleding zorgcliënt

19 december 2019

Zorginstelling Amerpoort stopt voorlopig met het plaatsen van rfid-chips in de kleding van cliënten van woon- en zorglocatie Nieuwenoord in Baarn. Het betreft tags om kleding te volgen in de wasserij. Inmiddels dragen honderden cliënten van een woonlocatie voor mensen met een verstandelijke beperking een chip in hun kleding. Vaak is het niet duidelijk of zij of hun verwanten daar toestemming voor hebben gegeven.  

Een aantal bewoners, verwanten en begeleiders geeft aan dat ze niet zijn voorgelicht over de rfid-chips  en hen nooit formeel om toestemming is gevraagd. Ook onder zorgpersoneel heerst onduidelijkheid over de chips. Dat gaat zowel om de precieze werking van de chip (in het Engels meestal 'tag' genoemd) als de bevoegdheid voor het geven van toestemming voor het chippen van kleding.

Het gaat om een rfid-tag die door wasserij Newasco De Hoop uit Amersfoort wordt gebruikt om de kleding te sorteren en te volgen tijdens het wasproces. Die chip moet voorkomen dat kleding zoek raakt en ervoor zorgen dat de persoonlijke kledingstukken van bewoners het juiste wasprogramma ondergaan.

De cliëntenraad van de zorginstelling trok aan de bel nadat ouders en verwanten ineens chips in de kleding van bewoners zagen zitten, terwijl ze daar niet over waren ingelicht.
 
Hoe zit dat?

In 2012 is na een pilot bij drie woongroepen op de locatie Nieuwenoord, een woonlocatie voor mensen met een verstandelijke beperking, stapsgewijs de kleding van cliënten voorzien van rfid-chips. Volgens de wasserij is dat gedaan na akkoord van de betreffende woongroepen. Inmiddels hebben vrijwel alle vierhonderd bewoners een chip in hun kleding.
 
Gesprek

Tijdens een gesprek tussen de wasserij, een bestuurssecretaris van de zorginstelling en leden van de cliëntenraad op 13 december werd duidelijk dat zaken onvoldoende en onvolledig met ouders, verwanten en cliënten zijn besproken. Ook in de communicatie tussen de wasserij en zorginstelling over het chippen en bevoegdheden voor het geven van toestemming zijn niet goed gegaan. ‘Hoewel er informatie is aangeleverd, is dit uiteindelijk niet op de juiste plekken terecht gekomen’, concludeert de wasserij achteraf. Dat zou volgens Amerpoort te maken hebben met verhuizingen van cliënten en verschuivingen in het personeel van de woongroepen.

Volgens de wasserij wordt kleding pas gechipt nadat er via een email toestemming is gegeven door de leidinggevende van een woongroep. Die groepen bestaan uit ongeveer acht bewoners. Het is niet duidelijk of zij door het personeel van zorgaanbieder Amerpoort allemaal op de hoogte zijn gebracht en persoonlijk om toestemming is gevraagd. 

De zorginstelling maakt nu een pas op de plaats. Het chippen van nieuwe kleding gaat ‘on hold’ en er gaat eerst 'grondig geëvalueerd' worden, meldt bestuurssecretaris Renate Lanjouw van Amerpoort. Er wordt in kaart gebracht welke bewoners persoonlijk toestemming hebben gegeven en er volgt voorlichting over de werking van de chips aan bewoners en betrokkenen. Medio januari 2020 moet de evaluatie zijn afgerond.
 
Spookverhalen

Doordat de inzet van de chip onvoldoende is toegelicht, gaan er op de woonlocatie spookverhalen over de werking van de chip rond. Onder zorgpersoneel gaat het verhaal dat de chip in de kleding van bewoners ook gekoppeld gaat worden aan toegangssystemen. Ook maken ouders zich zorgen dat bewoners via gps te volgen zijn. Dat is in beide gevallen niet juist, maar de zorginstelling en de wasserij zien in dat de gebrekkige communicatie ten grondslag ligt aan de geruchten. 

In de cliëntenraad is gevraagd of de chips giftig zijn, wat de risico’s zijn bij het lospeuteren en mogelijk inslikken van de chip en of de kleding als het wordt weggedaan bij het chemisch afval moet.
De zorginstelling en de wasserij gaan nu eerst extra aandacht besteden aan voorlichting en willen de toestemmingsprocedure voor het plaatsen van de chips aanpakken. Bewoners of hun verwanten moeten persoonlijk toestemming geven.  
Terugdraaien?

Het eventueel terugdraaien van het gebruik van de chip zou volgens de wasserij grote gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering. ‘De dienstverlening omtrent het wasgoed kan dan niet meer geborgd worden’, stelt het bedrijf. 

Beide partijen hopen er met betere afspraken en voorlichting uit te komen en alle bewoners ervan te overtuigen dat een chip in de kleding geen kwaad kan en kleding weer sneller schoon en gesorteerd in de kast ligt.

meer informatie