Welke ICT-masters laten geen hbo’ers instromen?

4 april 2019

Bijna een derde van de voltijd wo-masteropleidingen biedt studenten met een hbo-diploma geen enkele mogelijkheid om in te stromen. Dat bleek begin deze week uit het inspectierapport ‘Doorstroom van HBO naar WO’. AG Connect ontdekte dat het ook om een aantal ICT-gerelateerde masters gaat. Maar welke?

Universiteiten hebben de wettelijke plicht om schakeltrajecten aan te bieden zodat studenten met een hbo-diploma of een wo-bachelor uit een andere studierichting, kunnen doorstromen naar de gewenste masteropleiding. Voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb), Carline van Breugel laat dan ook in een reactie weten dat het ‘te bizar voor woorden is dat universiteiten deze studenten simpelweg niet de kans geven om door te studeren. Sterker nog, dat universiteiten hun wettelijke verplichting om in deze doorstroom te voorzien ontwijken.’

Oneerlijk
Schakeltrajecten spelen een belangrijke rol in het bieden van gelijke kansen aan studenten. Niet iedereen krijgt direct het passende schooladvies en voor hen is de mogelijkheid tot doorstromen dus essentieel. Daarnaast zijn er studenten die graag eerst een praktijkgerichte opleiding volgen om deze vervolgens aan te vullen met een meer wetenschappelijke opleiding. Dit kan volgens van Breugel van grote meerwaarde zijn voor individuele studenten, maar ook voor de diversiteit binnen de opleiding. “Wanneer er geen schakeltraject aangeboden wordt sluiten universiteiten studenten buiten die voor een andere route gekozen hebben. Dit is oneerlijk en de minister moet erop handhaven dat universiteiten zich aan de wet houden en voorzien in schakeltrajecten.”

AG Connect spitte het rapport van de Onderwijsinspectie door en kwam tot de conclusie dat er 5 ICT-masters zijn die geen schakeltrajecten aanbieden. Het gaat om de volgende masters:

  • Computer Science (diverse universiteiten)
  • ICT in Business and the Public Sector (Universiteit Leiden)
  • Parallel and Distributed Computer Systems (Vrije Universiteit)
  • Artificial Intelligence (diverse universiteiten)
  • Human-Machine Communication (Rijksuniversiteit Groningen)

Ruimte in de wet misbruikt
Volgens de wet moeten onderwijsinstellingen studenten een schakeltraject aanbieden wanneer de inschatting van de instelling is dat de student zijn of haar deficiënties binnen redelijke termijn kan wegwerken. Universiteiten bieden volgens het rapport in de praktijk vaak geen schakeltrajecten aan omdat ze van mening zijn dat het niveau van de hbo-bachelor niet toereikend is of dat er geen verwante hbo-bachelor opleiding bestaat. “De ruimte die de wet biedt wordt misbruikt door instellingen waardoor de hbo-bachelor onterecht wordt ondergewaardeerd en deze studenten worden uitgesloten”, aldus van Breugel.

Opleidingen met een kleine instroom en opleidingen met een numerus fixus zijn het minst toegankelijk voor hbo-gediplomeerden, blijkt uit het Inspectierapport. Zo heeft slechts 50 procent van de reguliere masteropleidingen met een numerus fixus een mogelijkheid voor hbo’ers om in te stromen. Van de ICT-studies heeft de master Artificial Intelligence op een aantal universiteiten een numerus fixus. De opleiding is volgens de Inspectie op sommige universiteiten alleen toegankelijk voor wo-bachelors Artificial Intelligence. Er zijn dus wel universiteiten die een schakeltraject aanbieden voor deze master.

De master Human-Machine Communication kent geen verwante bachelor in het hbo, waardoor hbo-studenten niet in kunne stromen. Van Breugel van de LSVb vindt het ‘oneerlijk dat hbo-doorstromers uit worden gesloten van deelname, puur omdat zij een andere route hebben genomen’.ICT in Business and the Public Sector en Computer Science vallen volgens de OER niet onder “eligible for admission”. Hbo-studenten die de master willen volgen moeten aan de toelatingscommissie worden voorgelegd, waardoor instroom soms toch mogelijk is.

Verder is de master Parallel and Distributed Computer Systems een zogenaamde ‘selectieve, gespecialiseerde master’. Dit houdt in dat er een hoog academisch niveau is vereist. De Vrije Universiteit (VU) acht schakelen hierdoor ‘te omvangrijk’.

Tot slot moet worden opgemerkt dat de Universiteit Leiden voor veel opleidingen aangeeft dat het hbo-niveau ontoereikend is, maar voor andere opleidingen is in een aantal gevallen instroom toch mogelijk. De Universiteit van Amsterdam kent relatief vaak geen verwante hbo-bacheloropleiding die instroom zou rechtvaardigen. Bij acht van de elf reguliere masteropleidingen in de categorie ‘overig’ van de Universiteit van Amsterdam wordt aangegeven dat ze verwacht daar volgend jaar een schakelprogramma te kunnen bieden. Het plaatje zal er daar dus anders uit gaan zien.

Noodklok al eerder geluid
Eind vorig jaar luidde de HBO-i stichting, het samenwerkingsverband van ICT-opleidingen in het hoger beroepsonderwijs, al de noodklok. Volgens voorzitter Frens Vonken kunnen afgestudeerde ICT’ers op hbo-niveau op het moment niet gemakkelijk doorstromen naar ICT-masters. Voor de meeste ICT-masters is een schakelprogramma nodig. Naast dat die er dus niet altijd zijn, is er ook kritiek op de schakelprogramma’s die wel worden aangeboden. “In een aantal gevallen zien we dat in de schakelprogramma’s onderdelen zijn opgenomen die in de academische bachelor programma’s voorkomen, terwijl ze in de master programma’s nauwelijks een rol spelen. Dat moet snel anders”, liet Vonken destijds weten aan AG Connect.

https://www.agconnect.nl/artikel/welke-ict-masters-laten-geen-hboers-instromen